Sendikalarınız Ne İşe Yarıyor?

Sendikalarınız Ne İşe Yarıyor?

Geçtiğimiz günlerde bir parti genel başkan yardımcısının, sendikaya açık desteği siyaset üstü sendika konusunu gündeme getirdi. Bir siyasinin “Sendikanın sahibiyiz,” özetli konuşması, “sendikalar ne işe yarar?” dedirtti.

Bilindiği gibi ülkemizde sendikalaşma tarihi yasal olarak 1946 senesine uzanmaktadır. Sendikaların yasal olarak faaliyete başladığı ilk yıllar, siyasallaşmadan kaçınılmıştır. Ancak ilerleyen dönemde sendikaların parti kurmaya varan bir siyasallaşma çabası içinde olduğu sendika tarihinde açıktır. Ayrıca 1980 sonrasında sendikalar ile siyasal partiler arasında yakın ve bağımlı ilişkiler dikkat çekmektedir. Günümüzde de sendikalarla siyasi parti ilişkileri, örgütsel mücadeleye gölge düşürmektedir. Çünkü örgütsel mücadele, hak kayıplarının olmaması için demokratik bir düzlemde, bağımlı ilişkilerden soyutlanmış biçimde ve hukuki boyutlarda yapılır.

Siyasi oluşumların sendikaları bir araç olarak kullanmaları, sendikalar siyasallaşabilir mi konusunda tartışmaları beraberinde getirmektedir. Aslına bakarsanız, görünürde herkes siyasallaşan sendikalara karşıdır. Hatta çoğu zaman siyasi çizgileri açıkça ortada sendikalar, işlerinin siyaset olmadığını vurgulamaya çalışır. Fakat işin derinine inildiğinde gerçekte sendika-siyaset ilişkisine dayalı tutumlarda gruplaşmalar vardır. Kimi bu ilişkiyi, siyasi düşünceleri açısından doğru yerde olduğu sürece umursamazken kimisi sendikaların siyasallaşmasının örgüt mücadelesine verdiği zararların farkında değildir. Ama en kötüsü, siyasal dilin sendikal mücadelede iş koluna verdiği kayıpların da farkında olmayanlardır. En tehlikeli grubu da bu kesim oluşturur: onlar sendikadadır çünkü ayda bir tazminat almaktadır, onlar o sendikadadır çünkü amirleri istemiştir, onlar o sendikadadır çünkü rahatları yerindedir! Bugün düştüğümüz ve çok eleştirdiğimiz ekonomik ve sosyal konuların sendikalarla ilişkisini anlamayan ya da görmezden gelenler, o sendikalar da kalmaya devam ettiği sürece hiçbir sorunumuz çözülemeyecektir.

Hepimizin hatırlamaya ihtiyacı var: Ne işe yarar bu sendikalar? Sendikalar, tarafsız biçimde üyelerinin ekonomik ve sosyal haklarını savunmak, korumak ve geliştirmek için vardır. Peki, bir soru daha: Ne işe yarıyor bu sendikalar?

Günümüzde oluşan tabloda siyasallaşmış sendikalar, üyeler tarafından kimliklerinin, sahip olduğu değer ya da inançların dışa vurumu olarak görülüyor. Bu bakış açısında sendikal eylemler, iş kolu üyelerinin ekonomik ve sosyal çıkarlarını korumak ve geliştirmek amacının dışına çıkmaktadır. Bağımlı bir ilişki ile özgür bir mücadele veremezsiniz. Değerleriniz, kimliğiniz, siyasi düşünceleriniz için mücadele edebilirsiniz, bu insancadır. Ancak içinden geldiğiniz kitlenin ekonomik ve sosyal çıkarları, bireysel haklar ve insan hukuku sizin siyasi duruşunuzun üzerindedir.

Hukukun üstünlüğünün egemen olduğu sosyal bir düzende, sendikal çalışmalar siyasi partilerden izole edilir. Çünkü toplumun siyasi, sosyal ve ekonomik koşulları siyasi partilerin sendikalar üzerinde kurduğu ilişkileri de belirler. Sendikalarınızın siyasi oluşumlarla ara ya da tam olarak kurdukları bağlar, ne yazık ki bazen sosyal ve ekonomik kayıplar olarak dönüyor. Demokrasiden yanayım deyip de siyasal sendikalarla hak mücadelesi vermeye çalışanlar, demokrasi inançlarını ve vicdanlarını sorgulamalıdır.

Yasemin ŞENGÖR